Table of Contents
Theo quan niệm triết học duy vật biện chứng, không gian là một hình thức tồn tại khách quan của vật chất. Nó là thuộc tính thể hiện sự tồn tại của vật chất, đồng thời là phạm vi, vị trí, khoảng cách, kích thước và sự phân bố của vật chất trong thế giới khách quan. Không gian tồn tại khách quan, độc lập với ý thức con người và gắn liền với thời gian, vận động, cùng nhau tạo thành hình thức tồn tại của vật chất.
Không gian trong triết học duy vật biện chứng
Không gian là gì?
Theo quan điểm duy vật biện chứng, không gian là một trong những thuộc tính cơ bản của vật chất, thể hiện tính đa dạng và phong phú của thế giới vật chất. Nó là phạm trù triết học dùng để chỉ sự tồn tại của vật chất, vị trí, khoảng cách, kích thước của vật chất. Không gian không tồn tại độc lập mà luôn gắn liền với vật chất, thời gian và vận động.
Đặc điểm của không gian
- Tính khách quan: Không gian tồn tại độc lập với ý thức con người, không phụ thuộc vào cảm giác hay nhận thức chủ quan của con người. Dù con người có nhận thức được hay không thì không gian vẫn tồn tại.
- Tính phổ biến: Không gian là thuộc tính của mọi dạng vật chất, từ những hạt cơ bản nhỏ bé đến những thiên hà rộng lớn. Bất kỳ vật chất nào cũng tồn tại trong không gian.
- Tính thống nhất với thời gian và vận động: Không gian không tách rời khỏi thời gian và vận động. Mọi sự vận động của vật chất đều diễn ra trong không gian và thời gian nhất định. Sự thay đổi vị trí, kích thước của vật chất đều là biểu hiện của vận động trong không gian.
- Tính đa dạng và phong phú: Không gian biểu hiện ở nhiều dạng khác nhau, từ không gian ba chiều quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày đến không gian đa chiều trong vật lý hiện đại.
Ví dụ về không gian trong triết học duy vật biện chứng
Một vật thể cụ thể như một chiếc bàn, nó chiếm một vị trí nhất định trong căn phòng, có kích thước dài, rộng, cao cụ thể. Vị trí, kích thước và khoảng cách của chiếc bàn so với các vật thể khác trong phòng chính là biểu hiện của không gian. Sự di chuyển của chiếc bàn từ vị trí này sang vị trí khác là biểu hiện của vận động trong không gian.
Ý nghĩa của việc hiểu đúng về không gian
Việc hiểu đúng về bản chất của không gian theo quan điểm duy vật biện chứng có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành thế giới quan khoa học, nhận thức đúng đắn về thế giới vật chất và các quy luật vận động, phát triển của nó. Từ đó, con người có thể ứng dụng vào thực tiễn, phục vụ cho các hoạt động sản xuất, khoa học và đời sống.

Giáo sư Nguyễn Lân Dũng là một trong những nhà khoa học hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực vi sinh vật học, với hơn 50 năm cống hiến cho giáo dục và nghiên cứu (Wiki). Ông là con trai của Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Lân, xuất thân từ một gia đình nổi tiếng hiếu học. Trong sự nghiệp của mình, Giáo sư đã đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng như Chủ tịch Hội các ngành Sinh học Việt Nam, Đại biểu Quốc hội và được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân vào năm 2010.